Praca po godzinach w Polsce: skala problemu i jej koszt dla bliskich

Praca po godzinach w Polsce obejmuje obecnie niemal połowę pracujących, a jej skala przekłada się nie tylko na zdrowie zawodowe, ale też na czas spędzany z rodziną i przyjaciółmi.

Jak duża jest skala pracy po godzinach w Polsce?

Według badania przygotowanego przez Prezentmarzeń z pracą po godzinach służbowych styka się 44% pracujących. Skala ta ma wymiar nie tylko indywidualny. Średni czas pracy w Polsce wynosi 38,9 godz. tygodniowo, co plasuje nasz kraj na trzecim miejscu w Unii Europejskiej pod względem długości pracy.

Porównanie z Niemcami

Dla kontekstu warto zestawić polskie dane z sąsiednim rynkiem. W Niemczech przeciętny tydzień pracy trwa 33,4 godz., czyli o około 5,5 godz. krócej niż w Polsce.

Jak często szef kontaktuje się z pracownikami po godzinach?

Większość badanych nie doświadcza tego regularnie. Aż 54% respondentów nigdy nie odbiera kontaktu od przełożonego po zakończeniu dnia pracy. Pozostali rozkładają się w kilku kategoriach: 26% ma do czynienia z takim kontaktem rzadko lub sporadycznie, 11% uważa go za normę, a 9% zgłasza brak wyraźnej granicy między czasem pracy a życiem prywatnym.

Ten ostatni wynik zasługuje na uwagę. To niewielka grupa procentowo, ale oznacza, że dla kilkunastu procent osób praca stale wchodzi w czas prywatny.

Jakie są skutki pracy po godzinach dla rodzin?

Najbardziej odczuwalnym skutkiem jest brak czasu dla bliskich. Przyznaje to 57% badanych. Ten wskaźnik pokazuje, że problem nie ogranicza się do zmęczenia. Dotyka relacji w domu i kondycji całych rodzin.

Z tym wiąże się kwestia zmiany pracy. Prawie jeden na trzech pracowników rozważa odejście z obecnej firmy, bo nie radzi sobie z pogodzeniem obowiązków zawodowych i domowych. Dla pracodawców oznacza to realne ryzyko rotacji kadr.

Czy w Polsce pracownik dostaje dodatkową zapłatę za nadgodziny?

Tak. Zgodnie z Kodeksem pracy za nadgodziny przysługuje wynagrodzenie standardowe powiększone o dodatek w wysokości 50% lub 100%. Wysokość dodatku zależy od tego, kiedy wykonywana była praca, a więc od dnia i godziny. Wiele osób nie zna tych zasad, a to właśnie znajomość przepisów pozwala uniknąć pracy bez wynagrodzenia.

Co to oznacza dla Ciebie?

Dane pokazują, że praca po godzinach nie jest marginesem, lecz stałym elementem polskiego rynku. Jeśli regularnie odpowiadasz na służbowe wiadomości wieczorem, warto sprawdzić, czy twój przełożony oczekuje tego od ciebie, czy to przyjęty zwyczaj. Ustalenie zasad dostępności z szefem, na przykład określenie godzin kontaktu, często rozwiązuje problem szybciej niż zmiana pracy.

Warto także pamiętać o dodatkach za nadgodziny i prowadzić ewidencję przepracowanego czasu. Dla osób, które godzą obowiązki z życiem rodzinnym, kluczowe jest wyraźne oddzielenie czasu pracy od czasu prywatnego, nawet jeśli wymaga to rozmowy z pracodawcą.

Badanie Prezentmarzeń pokazuje również, że problem ma wymiar systemowy. Jak pisze w swoim materiale Biznes Wprost, za zjawisko odpowiada między innymi opóźnienie wdrożenia unijnej dyrektywy o równowadze życia zawodowego i prywatnego, które wyniosło cztery lata. Grzegorz Rożalski, CEO Emotivo, w cytowanej przez Puls HR wypowiedzi zauważa: „Ciągła ingerencja w prywatność pracownika to dobry sposób na zniszczenie jego zaangażowania.”