Opieka na dziecko do 17 lat: co zmieni się w Kodeksie pracy

Dwa dni opieki na dziecko w roku kalendarzowym to uprawnienie pracownika etatowego, które obecnie obejmuje dzieci do 14. roku życia, a planowana nowelizacja Kodeksu pracy ma podnieść ten próg do 17 lat.

Czym jest dwudniowa opieka na dziecko w obecnym kształcie?

Dwudniowa opieka na dziecko to krótkie, płatne zwolnienie z obowiązku pracy, z którego pracownik może skorzystać, gdy musi zająć się chorym lub potrzebującym pomocy dzieckiem. Obecnie prawo to dotyczy dzieci do 14 lat, a wymiar nie zależy ani od liczby dzieci w rodzinie, ani od tego, jak długo ktoś pracuje w firmie.

Do jakiego wieku dziecka będzie przysługiwać opieka po zmianie przepisów?

Jeśli projekt zostanie przyjęty w proponowanym kształcie, granica wieku wzrośnie z 14 do 17 lat. Oznacza to, że rodzice nastolatków w wieku szkolnym, którzy dziś nie mają już tego uprawnienia, zyskaliby możliwość skorzystania z tych dwóch dni.

Kto stoi za projektem i na jakim jest etapie?

Inicjatorami zmian są Rzecznik Praw Dziecka oraz Naczelna Rada Adwokacka. Projekt nowelizacji Kodeksu pracy przygotowało Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (MRPiPS) i jest on opublikowany w Rządowym Centrum Legislacji (RCL) na etapie konsultacji społecznych. Oznacza to, że tekst może jeszcze ulec zmianom, zanim trafi do parlamentu.

Czy oboje rodzice mogą dzielić się dniami opieki?

Tak. Limit przysługuje rodzinie jako całości, więc oboje rodzice mogą korzystać z tych samych dwóch dni, rozdzielając je między siebie. To ważne przy rodzinach, w których oboje pracują i muszą wspólnie organizować opiekę nad dzieckiem.

Ile godzin opieki przysługuje przy pół etatu?

Pracownik zatrudniony na pół etatu otrzymuje 16 godzin opieki zamiast dwóch dni. Przelicznik ten pozwala zachować proporcjonalność wymiaru do wymiaru czasu pracy, co jest ważne dla osób łączących pracę zdalną z opieką w domu.

Co się stanie z niewykorzystanymi dniami opieki?

Niewykorzystane dni wygasają z końcem roku kalendarzowego. Tu różnica względem urlopu wypoczynkowego jest wyraźna, bo ten ostatni ma swoje zasady przenoszenia, a dni opieki nie. Warto więc planować je z wyprzedzeniem, zwłaszcza w okresach jesienno-zimowych, gdy infekcje u dzieci są częstsze.

Czy zmiana wpłynie na program Rodzina 800 plus?

Przy okazji omawiania zmian wskazano, że od 2027 roku ZUS ma samodzielnie przedłużać prawo do świadczenia w ramach programu Rodzina 800 plus. Informację o tym kierunku przekazał premier Donald Tusk. Jest to osobny mechanizm, ale dla rodzin oznacza uporządkowanie kilku świadczeń w jednym systemie.

Co to oznacza dla Ciebie?

Jeśli masz dziecko w wieku od 14 do 17 lat, na razie nie możesz liczyć na dwa dni opieki, ale projekt warto śledzić na etapie konsultacji, bo może to się zmienić. Już teraz warto sprawdzić, jak w Twojej firmie wygląda rozliczanie takiej nieobecności i czy dni są przenoszone, a także uzgodnić z pracodawcą sposób podziału wymiaru między partnerów. Pracownicy na pół etatu powinni pamiętać, że ich wymiar wynosi 16 godzin, a nie dwa dni. Pamiętaj też o terminie: dni niewykorzystane do końca roku przepadają, więc nie odkładaj ich na przyszłość.