Prawa pracownicze podczas upałów: co pracodawca musi zapewnić?

Pracodawca ma obowiązek prawny zapewnić pracownikom bezpieczne warunki pracy podczas fali upałów, choć nie istnieje ustawowo określona maksymalna temperatura dla miejsc pracy. Obowiązek ten wynika z tzw. “duty of care” — zasady opieki pracodawcy nad zdrowiem i bezpieczeństwem personelu. Jak wyjaśnia Neha Thethi, szefowa działu prawa pracy w kancelarii Lime Solicitors, firmy nie mogą zaniedbywać swoich obowiązków w zakresie BHP, gdy temperatury gwałtownie rosną, niezależnie od tego, czy pracownicy pracują w biurze, hybrydowo czy zdalnie.

Jaka jest maksymalna temperatura w pracy?

W Wielkiej Brytanii i Polsce nie ma ustawowo określonej maksymalnej temperatury dla biur i pomieszczeń pracy. Istnieje natomiast obowiązkowa temperatura minimalna wynosząca 16°C w biurach. Brak górnego limitu temperatury wynika z praktycznych trudności — różne branże (piekarnie, kuchnie restauracyjne, hale produkcyjne) nagrzewają się w innym tempie niż biura, co uniemożliwia ustalenie uniwersalnego limitu.

Jednak brak maksymalnej temperatury nie oznacza, że pracodawca może ignorować ekstremalny upał. Pracodawca nie może zmuszać pracowników do pracy, jeśli poziom temperatury i hałasu uniemożliwia jej bezpieczne wykonywanie.

Praca zdalna i hybrydowa podczas upałów

Jedną z kluczowych korzyści pracy zdalnej jest możliwość pracowania z domu, gdzie warunki mogą być bardziej komfortowe. Jednak pracownicy pracujący z domu mogą nie mieć dostępu do klimatyzacji czy zaawansowanych systemów wentylacji. Ich jedynym sposobem na ochłodzenie się jest otwieranie okien, co prowadzi do zakłóceń spowodowanych hałasem z ulicy — szczególnie problematyczne podczas rozmów telefonicznych i wideokonferencji.

Pracodawcy powinni aktywnie rozpatrywać wnioski pracowników o pracę zdalną w dni o ekstremalnych temperaturach. To rozwiązanie zmniejsza presję na infrastrukturę biurową i pozwala pracownikom pracować w bardziej komfortowych warunkach.

Praktyczne rozwiązania, które pracodawca powinien wdrożyć

Neha Thethi z Lime Solicitors wskazuje na szereg działań, które pracodawcy mogą i powinni podejmować:

Złagodzenie dress code’u

W firmach z formalnym dress code’em zasady dotyczące restrykcyjnej odzieży (krawaty, marynarki, kamizelki) powinny zostać złagodzone w dni o ekstremalnych temperaturach. Pracownicy, którzy myślą tylko o tym, jak gorąco im jest, nie mogą pracować efektywnie. Dotyczy to również rozmów wideo podczas pracy zdalnej — pracodawcy wymagający profesjonalnego stroju powinni rozważyć złagodzenie tych wymogów.

Elastyczne godziny pracy

Wzorem krajów o gorącym klimacie warto wprowadzić system wczesnego rozpoczynania i późnego kończenia dnia pracy. Pracownicy mogą pracować od 6:00 do 14:00, gdy jest chłodniej, i mieć odpoczynek w czasie największego upału (zazwyczaj 13:00-17:00).

Zapewnienie dostępu do zimnej wody i wiatraków

Pracodawcy powinni zagwarantować stały dostęp do zimnej wody i rozważyć zakup wiatraków elektrycznych dla pracowników, szczególnie tych pracujących zdalnie z domu.

Codzienne sprawdzanie samopoczucia

Przełożeni powinni sprawdzać dobrostan personelu co najmniej raz dziennie, przypominać o nawadnianiu się i zachęcać do robienia odpowiednich przerw.

Konsekwencje prawne braku działań

Jeśli pracownik zachoruje z powodu upału — szczególnie osoba z istniejącymi schorzeniami, które czynią ją bardziej podatną na skutki wysokiej temperatury — może to doprowadzić do sporu prawnego o odszkodowanie za uszczerbek na zdrowiu. Pracodawca, który nie podjął rozsądnych działań wspierających personel podczas wzrostu temperatur, może zostać pociągnięty do odpowiedzialności.

Co to oznacza dla pracownika i pracodawcy

Zdrowie i bezpieczeństwo pracowników musi stać na pierwszym miejscu. Dla pracownika oznacza to prawo do pracy w bezpiecznych warunkach i możliwość zgłoszenia zagrożenia dla zdrowia. Dla pracodawcy oznacza to obowiązek podejmowania rozsądnych, dostosowanych do możliwości firmy działań — niekoniecznie drogi (jak pełna klimatyzacja), ale konkretnych i skutecznych.

Szczególną ostrożność należy zachować w przypadku pracy na zewnątrz, gdzie pracownicy są narażeni na bezpośrednie działanie słońca i wysoką temperaturę. W takich sytuacjach pracodawca powinien wprowadzić dodatkowe środki ochronne, takie jak czasowe zmniejszenie czasu pracy, dostęp do schronienia przed słońcem i zwiększona częstotliwość przerw.

Pracodawcy, którzy proaktywnie podejmują działania wspierające pracowników podczas upałów, nie tylko chronią ich zdrowie, ale również utrzymują produktywność i budują lojalność zespołu. W czasach ekstremalnych temperatur elastyczność i troska o dobrostan pracowników to inwestycja w efektywność i bezpieczeństwo firmy.