Zwolnienia, urlopy i praca zdalna w 2026: terminy, których nie możesz przegapić

Zwolnienie opiekuńcze, urlop na żądanie, urlop opiekuńczy i okazjonalna praca zdalna to cztery odrębne uprawnienia pracownika, które różnią się limitami, wynagrodzeniem i terminami składania wniosków. Poniżej wyjaśniamy, jak działają w 2026 roku i na co zwrócić uwagę przy planowaniu.

Ile dni opieki nad dzieckiem przysługuje w 2026 roku?

Każdy pracownik opiekujący się dzieckiem do 14. roku życia może skorzystać z 2 dni lub 16 godzin zwolnienia w ciągu roku kalendarzowego. Podstawą jest art. 188 Kodeksu pracy, a zwolnienie jest płatne. Wymiar przysługuje w pełnym zakresie, jeśli pracujesz na cały etat. Przy części etatu wymiar ustala się proporcjonalnie, a niepełną godzinę zaokrągla się w górę.

Kiedy wybrać formę zwolnienia: dni czy godziny?

O tym, czy chcesz brać wolne w dniach, czy w godzinach, decydujesz we wniosku złożonym jako pierwszy w danym roku. Warto to przemyśleć z wyprzedzeniem, bo wybór obowiązuje przez cały rok.

Czy zmieni się wiek dziecka uprawniający do zwolnienia?

Tak, jeśli projekt UD484 zostanie przyjęty. Przewiduje on podniesienie granicy wieku dziecka do 18 lat. Projekt został skierowany do uzgodnień 20.10.2026. Do czasu wejścia w życie zmian obowiązuje limit 14 lat, więc rodzice starszych dzieci nie powinni na razie liczyć na dodatkowe dni.

Jak działa urlop na żądanie i czy przepada?

Urlop na żądanie przysługuje w wymiarze 4 dni rocznie na podstawie art. 167² Kodeksu pracy. Zgłoszenie musi nastąpić najpóźniej w dniu rozpoczęcia nieobecności. Dni te wliczają się do urlopu wypoczynkowego, ale ich niewykorzystanie nie prowadzi do utraty. To istotna różnica w porównaniu z pozostałymi uprawnieniami opiekuńczymi.

Czym różni się urlop opiekuńczy od zwolnienia?

Urlop opiekuńczy na podstawie art. 173¹ Kodeksu pracy daje 5 dni w roku. Wniosek trzeba złożyć co najmniej dzień przed planowanym początkiem. Urlop jest bezpłatny, ale okres jego trwania wlicza się do stażu pracy. Niewykorzystane dni nie przechodzą na kolejny rok.

Uprawnienie	Wymiar rocznie	Wynagrodzenie	Termin wniosku	Przepada na koniec roku
Zwolnienie na dziecko (art. 188 KP)	2 dni lub 16 godzin	Tak	Pierwszy wniosek w roku wskazuje formę	Tak, z końcem 2026
Urlop na żądanie (art. 167² KP)	4 dni	Tak, wlicza się do urlopu wypoczynkowego	Najpóźniej w dniu rozpoczęcia	Nie
Urlop opiekuńczy (art. 173¹ KP)	5 dni	Nie, bezpłatny	Co najmniej dzień przed	Nie przechodzi na kolejny rok
Okazjonalna praca zdalna (art. 67³³ KP)	do 24 dni	Brak ekwiwalentu za koszty	Pracodawca nie musi akceptować	Pula przepada z końcem 2026

Ile dni pracy zdalnej można wykorzystać i co z niewykorzystanymi?

Okazjonalna praca zdalna przysługuje w wymiarze do 24 dni w roku, na podstawie art. 67³³ Kodeksu pracy. Ważne jest jednak to, że pracodawca nie musi zaakceptować wniosku. Pracownik nie otrzymuje też ekwiwalentu za koszty, które ponosi w domu, np. za prąd czy internet. Niewykorzystana pula przepada z końcem 2026 roku, a w 2027 roku limit rozpoczyna się od nowa.

Co to oznacza dla Ciebie w praktyce?

Najwięcej traci osoba, która odkłada wnioski na koniec roku. Dni opieki nad dzieckiem i pula pracy zdalnej przepadają, więc warto je zaplanować już teraz. Urlop na żądanie jest najbardziej elastyczny, bo jego niewykorzystanie nie oznacza straty, a dni wliczają się do urlopu wypoczynkowego. Jeśli masz dziecko do 14 lat, sprawdź, czy już wybrałeś formę zwolnienia w pierwszym wniosku tego roku. Warto też śledzić losy projektu UD484, bo jego przyjęcie zmieniłoby krąg uprawnionych rodziców.