Rozwój zawodowy decyduje o wyborze pracy. Co robią pracodawcy?

Perspektywa rozwoju zawodowego stała się dla Polaków jednym z kluczowych kryteriów przy wyborze pracodawcy. Bez możliwości podnoszenia kwalifikacji prawie co drugi kandydat rezygnuje z oferty pracy, niezależnie od innych warunków.

Dlaczego Polacy stawiają na rozwój?

Czterdzieści jeden procent pracowników w Polsce nie przyjęłoby nowej posady, jeśli nie widzieliby szans na podniesienie swoich kompetencji. Ta liczba odzwierciedla głęboką zmianę w podejściu do kariery — już nie wystarczy stała pensja i stanowisko, ludzie chcą rosnąć zawodowo.

Obawy są uzasadnione. Prognozuje się, że do 2030 roku prawie 40% umiejętności, którymi dysponują dzisiaj pracownicy, może okazać się nieaktualna. Jednocześnie prawie 60 pracowników na 100 na całym świecie będzie musiało przejść szkolenia podnoszące ich kwalifikacje, aby pozostać konkurencyjnym na rynku pracy.

Świadomość tego zagrożenia dociera też do pracodawców. Aż 85% firm badanych przez Światowe Forum Ekonomiczne deklaruje, że rozwijanie kompetencji pracowników stanowi dla nich priorytet. To pokazuje, że branża rozumie skalę wyzwania.

Kto odpowiada za naukę — pracownik czy firma?

Odpowiedzialność za rozwój zawodowy nie jest jednoznacznie rozdzielona. Prawie połowa polskich pracowników uważa, że to pracodawca powinien inwestować w ich umiejętności. Jednocześnie tylko 17% przypisuje sobie główną rolę w tym procesie. Pozostali widać dzielą odpowiedzialność między stronami.

W praktyce większość Polaków — ponad dwie trzecie — angażuje się w naukę przede wszystkim po to, aby lepiej radzić sobie na obecnym stanowisku. Zaledwie 10% szkoli się z myślą o awansie lub zmianie pozycji. To sugeruje, że szkolenia mają charakter bardziej defensywny niż ambitny.

Jakie bariery powstrzymują Polaków przed nauką?

Prawie 42% pracowników w wieku 25–65 lat wskazuje, że obowiązki zawodowe i rodzinne uniemożliwiają im regularne szkolenia. To znacząca przeszkoda, szczególnie dla osób z bliskimi do opieki.

Jednak najpoważniejszą barierą okazuje się brak wsparcia ze strony pracodawcy. Niemal 10% Polaków przyznaje, że trudności w dostępie do szkoleń finansowanych lub organizowanych przez firmę znacznie utrudniają im naukę. Dla porównania — średnia w krajach OECD wynosi zaledwie 4,8%. Polska wypada tu gorzej, co wskazuje na niedostateczne inwestycje firm w edukację pracowników.

Dostęp do szkoleń zależy też od wielkości pracodawcy. Pracownicy zatrudnieni w dużych firmach mają o 13,9% większą szansę na uczestniczenie w szkoleniach niż osoby pracujące w małych przedsiębiorstwach. To pogłębia nierówności na rynku pracy.

Jak długo trwają szkolenia w Polsce?

Zdecydowana większość szkoleń pozaformalnych w Polsce — aż 94% — trwa tydzień lub krócej. To może być zarówno zaletą (elastyczność, mała ingerencja w pracę), jak i wadą (powierzchowne opanowanie materiału, brak czasu na praktykę). Dla pracownika chcącego dogłębnie opanować nową umiejętność, szczególnie w złożonych dziedzinach takich jak sztuczna inteligencja czy analityka danych, może to być niewystarczające.

Które kompetencje Polacy chcą rozwijać?

Zainteresowanie obszarami nauki zmienia się wraz z transformacją rynku pracy. Sztuczna inteligencja przyciąga 19% Polaków, którzy chcą podnowić swoje kwalifikacje. Kolejne 11% interesuje się IT i technologiami w ogólności, a 7% chce specjalizować się w programowaniu, analityce danych lub umiejętnościach wspierających dobrostan psychiczny.

Równolegle rośnie świadomość zdrowotna. Czterdzieści trzy procent Polaków chce pogłębić wiedzę na temat zdrowia fizycznego i sposobów jego utrzymania. Trzydzieści sześć procent interesuje się profilaktyką zdrowia psychicznego, a 28% chce nauczyć się zasad zdrowego odżywiania. To pokazuje, że pracownicy dostrzegają związek między stanem zdrowia a wydajnością zawodową.

Mniejsze grupy chcą rozwijać myślenie kreatywne, analityczne i umiejętności liderskie (6%), co jest kluczowe dla ról kierowniczych i stanowisk wymagających innowacyjności.

Czy pracodawcy faktycznie wspierają rozwój?

Sześćdziesiąt procent Polaków deklaruje, że otrzymuje wsparcie pracodawcy w rozwijaniu kompetencji przyszłości. To liczba obiecująca, ale wciąż oznacza, że 40% pracowników czuje się pozostawionych bez pomocy.

Jeśli chodzi konkretnie o sztuczną inteligencję — obszar, który będzie definiować przyszłość pracy — tylko 38% Polaków uważa, że ich pracodawca inwestuje w ciągłe podnoszenie umiejętności związanych z AI. To wskazuje na dużą lukę między deklaracjami a rzeczywistymi działaniami firm.

Co to oznacza dla Ciebie

Jeśli szukasz pracy, pytaj potencjalnych pracodawców nie tylko o wynagrodzenie, ale także o konkretne programy szkoleniowe, budżet na edukację i dostępność kursów. Czterdzieści jeden procent kandydatów nie zgodzi się na pracę bez tych gwarancji — Ty również możesz to traktować jako warunek negocjacyjny.

Jeśli pracujesz w małej firmie, która nie oferuje formalnych szkoleń, weź inicjatywę w swoje ręce. Siedemnaście procent Polaków przyznaje, że sam odpowiada za swój rozwój — możesz być częścią tej grupy. Szukaj kursów online, darmowych zasobów, webinarów lub stowarzyszeń branżowych.

Jeśli Twój pracodawca deklaruje wsparcie, ale szkolenia trwają zaledwie kilka dni, upewnij się, że mają one praktyczne zastosowanie. Dziewięćdziesiąt cztery procent szkoleń w Polsce to krótkie kursy — warto wybierać te, które dają natychmiast przydatne umiejętności, zamiast czekać na głęboką specjalizację.

Wreszcie — niezależnie od tego, czy pracujesz czy szukasz pracy — rozważ obszary, które będą ważne za pięć lat. Sztuczna inteligencja, umiejętności zdrowotne i myślenie analityczne to nie trendy, ale konieczność. Inwestycja w te kompetencje teraz to zabezpieczenie Twojej pozycji na rynku pracy w przyszłości.