Praca w upale: obowiązki pracodawcy i limity temperatury

Pracodawca ma obowiązek zapewnić pracownikom napoje, gdy temperatura w miejscu pracy przekroczy 28 stopni Celsjusza w pomieszczeniu lub 25 stopni na otwartej przestrzeni. To nie jest jedynym obowiązkiem szefa wobec podwładnych w dni upałów — przepisy BHP nakładają na niego szereg odpowiedzialności, które warto znać zarówno pracodawnikom, jak i pracownikom.

Obowiązki pracodawcy w upale — co mówią obecne przepisy?

Choć polskie przepisy BHP nie określają maksymalnej temperatury, w której można pracować, wyraźnie wskazują, kiedy pracodawca musi podjąć działania ochronne. Napoje muszą być dostępne przez całą zmianę pracy, a ich zapewnienie jest obowiązkowe, gdy termometry wskażą powyżej wspomnianych progów.

Ważne jest to, że obowiązek ten pojawia się niezależnie od tego, czy w zakładzie funkcjonuje klimatyzacja. Jeśli sprawna klimatyzacja obniża temperaturę poniżej limitów (28°C w pomieszczeniach, 25°C na otwartej przestrzeni), napoje nie są wymagane. Jednak gdy mimo działania urządzeń chłodzących upalne dni podniosą temperaturę powyżej norm, szef musi je zapewnić.

Za naruszenie tego obowiązku grozi pracodawcy kara grzywny od 1 tys. do 30 tys. zł. To znaczna kwota, która powinna skłonić każdego pracodawcę do poważnego potraktowania przepisów.

Praca zdalna w upale — czy pracodawca ma obowiązki?

Wiele osób pracuje zdalnie z domu, szczególnie w branżach IT, obsługi klienta czy administracji. Pracownicy mogą sądzić, że w domu są sami sobie winni, gdy chodzi o komfort termiczny. Tymczasem przepisy jasno wskazują, że pracodawca nie może zignorować pracownika pracującego zdalnie.

Szef powinien zapewnić pracownikowi dostęp do urządzeń chłodzących — może to być wentylator, klimatyzacja lub nawet dofinansowanie zakupu takiego urządzenia. Dodatkowo pracodawca powinien umożliwić pracownikowi przerwy i odpoczynek w ciągu dnia, a także rozważyć skrócenie czasu pracy lub elastyczny grafik w dni szczególnie upalne.

Wiele firm nie zdaje sobie sprawy, że obowiązek dbania o pracownika w domu jest równie ważny jak w biurze. Pracownik pracujący zdalnie w temperaturze 35 stopni Celsjusza, bez dostępu do chłodzenia, może być mniej produktywny i narażony na problemy zdrowotne.

Limity temperatury — co się zmieni od 2027 roku?

Ministerstwo Rodziny Pracy i Polityki Społecznej od dłuższego czasu przygotowuje reformę przepisów BHP. Projektowana nowelizacja zakłada znacznie bardziej rygorystyczne warunki pracy w upale.

Warunek	Obecne przepisy	Nowe przepisy (od 1.01.2027)
Limit temperatury w pomieszczeniach	Brak maksimum (tylko obowiązek napojów powyżej 28°C)	Wstrzymanie pracy powyżej 35°C
Limit temperatury na zewnątrz	Brak maksimum (tylko obowiązek napojów powyżej 25°C)	Wstrzymanie pracy powyżej 32°C
Praca fizyczna na zewnątrz (duży wysiłek)	Brak ograniczeń	Zakaz powyżej 32°C (chyba że względy technologiczne)
Pracownicy niepełnoletnii	Brak specjalnych limitów	Zakaz pracy powyżej 30°C przy wilgotności >65%

Nowe przepisy będą obowiązywać od 1 stycznia 2027 roku. Pierwotnie reforma miała wejść w życie w czerwcu 2025 roku, ale po konsultacjach społecznych termin przesunięto, aby dać firmom czas na dostosowanie regulacji wewnętrznych.

Co to oznacza dla pracowników i pracodawców?

Zmiana przepisów będzie miała znaczący wpływ na organizację pracy w Polsce, szczególnie w kontekście zmian klimatycznych. Fale upałów w Polsce są coraz częstsze i intensywniejsze, dlatego ochrona zdrowia i życia pracowników staje się priorytetem.

Dla pracodawców oznacza to konieczność przygotowania się na nowe wymogi — inwestycja w lepszą klimatyzację, przygotowanie procedur dotyczących pracy w upale, a także edukacja kierownictwa na temat obowiązków. Dla pracowników to gwarancja, że ich zdrowie będzie chronione, a warunki pracy będą bezpieczne.

Osobom niepełnoletnim przyznano szczególną ochronę. Pracownicy młodociani nie mogą pracować w pomieszczeniach, gdzie temperatura przekracza 30 stopni Celsjusza, a wilgotność względna powietrza wynosi więcej niż 65 procent. To rozwiązanie uwzględnia fakt, że organizmy młodych ludzi są bardziej wrażliwe na ekstremalne warunki termiczne.

Pracodawcy powinni już teraz zacząć przygotowywać się do zmian. Warto przeanalizować obecne warunki pracy, zidentyfikować stanowiska szczególnie narażone na wysokie temperatury i zaplanować inwestycje w urządzenia chłodzące. Równocześnie warto opracować politykę elastycznego czasu pracy w dni upałów, która będzie korzystna zarówno dla pracowników, jak i dla produktywności firmy.

Wcześniejsze wyjście z pracy — czy to prawo pracownika?

W stacjonarnych zakładach pracy pracodawca może poprawić komfort pracowników poprzez wcześniejsze odesłanie ich do domu w dni szczególnie upalne. Jednak takie wcześniejsze wyjście z pracy nie może obniżyć pensji pracownika. To ważne zastrzeżenie — pracodawca nie może wykorzystywać upału jako pretekstu do zmniejszenia wynagrodzenia.

Wiele firm decyduje się na takie rozwiązania, ponieważ praca w ekstremalnych warunkach termicznych jest mniej produktywna. Pracownik, który siedzi w temperaturze 35 stopni bez dostępu do chłodzenia, będzie mniej skoncentrowany, będzie robić więcej błędów i szybciej się zmęczy. Wcześniejsze wyjście może być zatem korzystne dla obu stron.

Podsumowując, przepisy BHP dotyczące pracy w upale są jasne — pracodawca ma obowiązek dbać o bezpieczeństwo i zdrowie pracowników, niezależnie od tego, czy pracują w biurze, czy zdalnie. Nowe przepisy, które wejdą w życie 1 stycznia 2027 roku, będą jeszcze bardziej rygorystyczne, dlatego warto już teraz przygotować się na zmianę.